Substance and Emptiness

One of the questions I got from my paper on Spinoza and Buddhism on the Self that I gave at the symposium on “Philosophies in Dialog” the other day was that how could I compare Spinoza’s Substance and Nagarjuna’s Emptiness. The issue is a very large one and by itself it deserves a whole project […]

Žižek and Buddhism

I came across Slavoj Žižek’s critique of Buddhism, which he delivered in a lecture at the University of Vermont some months ago and thought about writing a reply to it for some time. But I think now is the time actually to sit down and write it out. There is a nice blog posting on […]

Nyima Dakpa Rinpoche on Happiness

Here is an excerpt of Nyima Dakpa Rinpoche’s talk on Happiness from the Dzogchen Perspective, given at Choompot-Pantip Conference Room, Chulalongkorn University on October 2, 2010. I took notes of his talk and made only small revisions. These are basically his words: ** Ordinary people have ordinary conception of happiness. Living standard does not necessarily […]


การปฏิบัติสำคัญอย่างหนึ่งของพระพุทธศาสนามหายาน ได้แก่การปฏิบัติ “การแลกเปลี่ยนตนเองกับผู้อื่น” หรือกับสัตว์โลกอื่นๆ ซึ่งเรียกในภาษาทิเบตว่า “ตงเล็น” (tong len) เราได้เคยพูดเกี่ยวกับเรื่องนี้ไปบ้างแล้วในโพสก่อนหน้า หลักการก็คือว่า เรารับเอาความทุกข์ของสัตว์โลกมาไว้ที่ตัวเรา แล้วแผ่ความสุขกับบุญกุศลของราทั้งหมดไปให้แก่สัตว์โลก ในการสนทนาธรรมเมื่อวันเสาร์ที่ 30 ที่ผ่านมา มีผู้ตั้งคำถามขึ้นมาว่า “ถ้าเราจะเอาความสุขของเราไปให้สัตว์อื่น แล้วเรามีความสุขนั้นจริงๆหรือเปล่า?” คำถามนี้เป็นคำถามดีมากๆ และช่วยให้เรากระจ่างแจ้งมากขึ้นเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมอันสำคัญยิ่งนี้ หัวใจของการปฏิบัติ “ความเสมอเหมือนของตนเองกับสัตว์โลกอื่น” กับ “การแลกเปลี่ยนตนเองกับสัตว์โลกอื่นๆ” ก็คือว่า เรามุ่งภาวนาให้เกิดโพธิจิตขึ้นในจิตใจ โพธิจิตได้แก่จิตที่มุ่งมั่นปรารถนาอย่างแท้จริงที่จะบรรลุธรรมเป็นพระพุทธเจ้า เพื่อประโยชน์สูงสุดของสรรพสัตว์ทั้งปวง เหตุที่เราตั้งจิตเช่นนี้ก็เพราะว่า มีแต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้นที่สามารถช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้พ้นทุกข์จากสังสารวัฏได้ ด้วยการจำแนกธรรมสั่งสอนสัตว์ตามแต่จริตของสัตว์นั้นๆ และการทอดทิ้งสรรพสัตว์เอาตัวรอดแต่ผู้เดียวไม่ใช่เป้าหมายของการปฏิบัติธรรมที่สูงสุด แนวทางในการปฏิบัติเพื่อให้เกิดโพธิจิตขึ้นมาในจิตใจอย่างแท้จริง ไม่เสแสร้ง ก็คือการปฏิบัติเกี่ยวกับความเสมอเหมือนของตนเองกับสัตว์โลกอื่นๆ และการแลกเปลี่ยนตนเองกับสัตว์โลกอื่นๆนี้เอง ในที่นี้ผมจะพูดเฉพาะเรื่องการแลกเปลี่ยนตนเองกับสัตว์โลกอื่นๆ หัวใจของการปฏิบัตินี้อยู่ที่ว่า ในระหว่างที่เราทำสมาธิ เราตั้งจิตมั่นว่าจะรับเอาความทุกข์ของสัตว์โลกทั้งหมดมาไว้ที่ตัวเรา และแผ่ความสุข แผ่บุญบารมี บุญกุศลของเราทั้งหมดให้แก่สัตว์โลก เราทำเช่นนี้ก็เพราะเราปรารถนาที่จะให้สัตว์โลกทั้งหลายมีความสุขและพ้นจากทุกข์ และที่สำคัญก็คือเป็นการชำระล้างกำจัดความยึดมั่นถือมั่นในตัวตนหรืออัตตาของเราเองด้วย ทีนี้กลับมาที่คำถาม เราตั้งใจจะให้สัตว์โลกประสบกับความสุขสูงสุดเช่นเดียวกับเรา คือเราแผ่กระจายความสุขออกไปจากตัวเรา เหมือนกับเราเปล่งแสงแห่งความสุขแผ่ซ่านไปยังสรรพสัตว์ ที่เมื่อสัตว์ใดได้รับแสงนี้แล้ว ก็จะมีความสุขอย่างสูงสุด แต่คำถามก็คือว่า เรามีความสุขนั้นหรือเปล่า? คำตอบก็คือว่า มีแน่นอน […]

Georges Dreyfus’ Talk on “Self and Subjectivity”

Last Friday Georges Dreyfus came to give a talk at Chula on “Self and Subjectivity: A Middle Way Approach” where he argued for a role of Yogacara in solving a dilemma in current philosophy of mind. It was quite well attended. Around twenty-five people came, which is a bit unusual for talks as difficult and […]

Georges Dreyfus to give a talk at Chula

ANNOUNCEMENT Public Lecture “SELF AND SUBJECTIVITY: A MIDDLE WAY APPROACH” by Georges B. Dreyfus Jackson Professor of Religion Williams College, USA In this talk I will discuss Buddhist theories of consciousness and their relation to views of the self. I will argue that among the many Buddhist views on this topic, the Yogacara tradition offers […]

The Buddha’s Silence

Browsing the web and wordpress blogs (especially this one) I came across this Sutta translated by Ven Thanissaro. This is a very deep Sutta on emptiness and the self. Since this is about silence, I’ll say no more… *** Then the wanderer Vacchagotta went to the Blessed One and, on arrival, exchanged courteous greetings with […]

Three Stages of Compassion

In the practice of generating compassion toward sentient beings, Deshung Rinpoche teaches that we need to distinguish among three kinds of compassion. in fact they all go with one another and to focus on only one or two would not be complete. The context is meditation on the need for compassion and on how to […]

Mind and Life

The conference on “Mind and Life: Perspectives from Science and Buddhism” took place last weekend and it was a great success. More than two hundred people attended the opening session on Saturday and stayed on to listen to great talks by leading scholars and scientists in the country. There was a lively discussion session afterwards. […]